Hoofdpersonen uit televisieseries die ‘persoonlijk’ contact met je opnemen via e-mail is bijzonder, maar in de mediawereld alweer ouderwets. Series en films worden tegenwoordig voorzien van Twitterkanalen, profielen van de ‘cast’, weblogs, gadgets en filmpjes op YouTube. Zo wordt buzz (aandacht) in de (online) wereld gecreëerd. En het internet is razendsnel. Een bericht over een vermeende aanwijzing op een enkel weblog staat binnen no-time op talloze fora en Tweets. Nu bijna iedereen beschikt over snel internet, een mobiele telefoon of tablet, wordt het voor de mediamaker steeds gemakkelijker een specifieke doelgroep te bereiken. Reclame en media-uitingen worden steeds persoonlijker. Het uitbrengen van een film of televisieserie gaat steeds vaker gepaard met het ‘verhaal’ eromheen, dat via internet, de mobiele telefoon en in de ‘echte wereld’ wordt verteld.

Een verhaal uitzetten in de media is niet gedaan via enkel en alleen een film. Karakters, ‘side stories’, ‘geheimen’ en aanwijzingen worden uitgezet via ‘transmedia’ campagnes. Steeds vaker moeten projecten, of dit nu een film, festival, boek, game of gewoon ‘bedrog’ (hoax) is, op een aparte manier in de aandacht komen om nog op te vallen tussen het mediageweld van tegenwoordig. Wat moeten de makers van films, series en games daarvoor doen? Hoe kan een mediamaker als ik daarin een rol spelen? En hoe is deze situatie over vijf jaar?

Transmedia is het principe van verhalen vertellen via meerdere typen media. Daardoor worden een aantal ‘plotpunten’ gecreëerd die mensen door het verhaal moeten leiden. De zogenaamde ‘nieuwe media’ en ‘social networking’ websites als Twitter, Facebook en Hyves worden daarbij ingezet door onder andere filmmakers. Media wordt net als ‘vroeger’ gebruikt om een groot publiek te bereiken, maar daarnaast is het persoonlijke aspect veel verder gevorderd dan ooit tevoren.

Storytelling en speculatie

Een goed voorbeeld van een dergelijke campagne is Cloverfield, een film van Matt Reeves waarbij al ver voor de release van de film een aantal vage foto’s werden gepubliceerd op 1-18-08.com. Er werden ook teasers (korte filmpjes) naar buiten gebracht om media-aandacht te genereren. De film speelt zich af in New York, dat wordt aangevallen door een enorm monster en in het geheel is gefilmd door een handheld camera. Een onderdeel van de marketingcampagne was Slusho!, een verzonnen drankje inclusief uitgebreide website. In de film zelf droeg iemand een t-shirt met het logo van Slusho! erop. Ook werd er een website gemaakt van de Japanse zeeboringen maatschappij Tagruato, iets dat refereerde naar het ontstaan van het monster in de film.

Al deze ‘plotpunten’ leidden geheel volgens de bedoeling van de makers tot veel speculatie over deel 1 en een eventueel vervolg van Cloverfield. Er werden zelfs hele websites voor opgericht. Een succesvolle transmediacampagne was gelanceerd. Series als Lost en Californication passen deze vorm van storytelling ook toe. Zo werd de ‘persoonlijke’ filmpjes van Mia Cross op YouTube, een van de hoofdpersonen van Californication, erg goed bekeken. Ze werd het online ‘gezicht’ van de film en houdt nog steeds verschillende profielen bij, onder andere op YouTube.

You should take a look at LOST, it was ‘transmedia storytelling’ before the term existed. Many shows, Heroes for one, has following in it’s footsteps. Recently, the writers made a remark (which I agree with) that LOST wouldn’t survive without the web base of ancillary materials, wikis, lost-media’s, lost-pedia’s, and the “Lost Experience” web (narrative) discovery/exploration game during the long hiatus between season 2 and 3. Back stories were revealed, adding yet another layer to LOST. (storygeek.com)

Mensen zijn op zoek naar aanwijzingen over de volgende afleveringen en er ontstaan zelfs hele communities (fora, weblogs, sites die alle aanwijzingen fanatiek verzamelen) die speculeren over gevonden aanwijzingen. De makers geven op deze manier meer achtergrondinformatie over de serie of een specifieke hoofdpersoon. Soms wordt er gekozen voor een live evenement, waarbij het publiek bijvoorbeeld de kans krijgt om te chatten met een van de personen in het verhaal. Zo wordt een serie opeens heel persoonlijk. Er worden zelfs mobiele GPS-games gemaakt waarbij mensen ‘in het echt’ op zoek kunnen naar aanwijzingen. Sites met wachtwoorden of easter eggs worden ook vaak toegepast. Je hebt het gevoel alsof jij een ontdekking doet.

Dit soort viral marketing wordt lang niet door iedereen gevolgd, maar dit is geen probleem; je kunt een serie of film ook bekijken zonder alle filmpjes, foto’s en website vooraf op internet te hebben gezien. Soms maken mensen deel uit van een dergelijke campagne zonder dat ze het weten. Maar deze manier van werken lijkt wel het onderscheid te maken tussen het mainstream publiek en de echte ‘fanatieke’ kijkers. Transmedia storytelling is uitgegroeid van een uitzondering naar een standaard binnen de film- en televisiewereld. Het wordt niet meer gezien als een ‘experiment’. Vaak wordt er niet eens meer moeite gedaan om de koppeling met de film te verbergen, die staat als een logo gewoon onderaan de ‘viral’ website. En daarmee ga je eigenlijk het doel voorbij.

Elk detail telt

Online crossmediale campagnes om een serie, film, boek of game te promoten zullen in de toekomst steeds meer worden gebruikt. Om mensen succesvol bij een serie te betrekken moeten de makers meer moeite doen en precies weten waar hun doelgroep zich bevindt. Films zullen niet meer een paar weken voor de release in de commercials verschijnen, maar al veel verder van tevoren beginnen met het uitzetten van karakters in verschillende online omgevingen.

Daar ligt volgens mij een belangrijk punt. Een account op bijvoorbeeld de social networking site Facebook is namelijk veel geloofwaardiger als deze al langer actief is. Het zou erg interessant zijn als mensen bij de start van een game er achter komen dat de personages al sinds hun tienerjaren een profiel bijhouden. Hoeveel werk gaat daar in zitten voor de makers? Er moet niet vergeten worden dat er vaak een heel team van mensen ingezet moet worden om een online identiteit van een televisiepersonage geloofwaardig te maken. Soms heb ik me verbaasd over de zeer uitgebreide nep websites die zijn gemaakt om een verhaal kracht bij te zetten. Daar hebben teams een concept voor bedacht, zijn ontwerpers en programmeurs mee aan de slag gegaan.

Makers moeten er op letten dat werkelijk overal naar gekeken wordt, zelfs naar de broncode van websites. Om het voorbeeld van Cloverfield opnieuw te noemen: fanatieke bloggers ontdekten dat de broncode van verschillende ‘nepsites’ gelijkenissen toonde. En juist dit soort details kan een dergelijke campagne onderuit halen of juist goed doen. Er moet daarnaast een balans gevonden worden tussen te makkelijke en dus overduidelijke onderdelen van een transmedia campagne en te moeilijke of gecompliceerde verhaallijnen. Het lijkt af te hangen van de serie of film in hoeverre mensen bereid zijn ‘mee te gaan’ in een verhaal. Hoe voorkom je dat je je publiek kwijtraakt? En welke media zet je wel en niet in om je publiek te bereiken?

Volgende week deel twee over storytelling. Wordt vervolgd!

Tags: events • film • nieuwe media • social media • storytelling • trends

Over Erwin :
Hoi! Ik ben Erwin Rietveld, 23, webdesigner uit Heemskerk. Ik ben afgestudeerd aan de opleiding Interactieve Media op de Hogeschool van Amsterdam. Ik schrijf over techniek, code, design, gadgets, social media en handige tips en trucs op het gebied van webdesign. Je vindt meer over mij op erwinrietveld.nl. Volg mij via @ewinnn!